రసాయన పురుగు మందుల వాడకం లేకుండా దోమల జనాభాను నియంత్రించేందుకు అమెరికా రాజధాని వాషింగ్టన్ డీసీలో ఒక వినూత్న ప్రయోగానికి శ్రీకారం చుట్టారు. ఇందులో భాగంగా ఈ వేసవిలో సుమారు 6 లక్షల మగ దోమలను పరిసర ప్రాంతాల్లోకి వదులుతున్నారు. అయితే ఇవి సాధారణ దోమలు కావు. ప్రయోగశాలలో ప్రత్యేకంగా పెంచి, 'వోల్బాకియా' అనే సహజ సిద్ధమైన బ్యాక్టీరియాతో ఇన్ఫెక్ట్ చేసినవి. ఈ మేరకు బీబీసీ తన కథనంలో వెల్లడించింది.

ఎలా పనిచేస్తుందంటే?
ల్యాబ్‌లో వోల్బాకియా బ్యాక్టీరియాను ఎక్కించిన మగ దోమలను బయటకు వదులుతారు. ఇవి అడవిలో ఉండే ఆడ దోమలతో జత కడతాయి. ఆ సంపర్కం అనంతరం, ఆడదోమలు పెట్టే గుడ్లు పొదిగే సామర్థ్యాన్ని కోల్పోతాయి. ఫలితంగా కొత్త దోమల ఉత్పత్తి ఆగిపోయి, క్రమంగా వాటి జనాభా తగ్గిపోతుంది. ఈ ప్రయోగంలో కేవలం మగ దోమలను మాత్రమే విడుదల చేస్తున్నందున అవి మనుషులను కుట్టడం గానీ, రక్తాన్ని పీల్చడం గానీ చేయవు. కాబట్టి ప్రజలకు ఎలాంటి హానీ ఉండదు.

ప్రైవేట్ సంస్థల ముందడుగు
ఇప్పటివరకు ప్రభుత్వ సంస్థలు, పరిశోధనా కేంద్రాలు మాత్రమే నిర్వహించిన ఈ కార్యక్రమాన్ని అమెరికాలో తొలిసారిగా 'బీ సేఫ్ మస్కిటో కంట్రోల్' అనే ప్రైవేట్ కంపెనీ నేరుగా ప్రజలకు అందుబాటులోకి తెచ్చింది. వాషింగ్టన్ డీసీ, మేరీల్యాండ్‌లోని సుమారు 25 ఇళ్ల ఆవరణలో ప్రతి వారం 1,500 చొప్పున ఈ ప్రత్యేక దోమలను విడుదల చేస్తున్నారు. కీటకనాశకాలు చల్లడం వల్ల ఇతర పురుగులు, జీవులకు హాని కలుగుతుందని, కానీ ఈ పద్ధతి కేవలం దోమలను మాత్రమే లక్ష్యంగా చేసుకుంటుందని ఆ సంస్థ వ్యవస్థాపకుడు టాడ్ మోంట్‌గోమరీ తెలిపారు.

విదేశాల్లో విజయవంతం.. భారత్‌కు ఆశాకిరణం
ఈ వోల్బాకియా టెక్నాలజీ సింగపూర్‌లో ఇప్పటికే అద్భుతమైన ఫలితాలను ఇచ్చింది. ఈ పద్ధతిని అమలు చేసిన ప్రాంతాల్లో దోమల జనాభా 90 శాతం వరకు తగ్గినట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి. దీని విజయంతో గూగుల్ మాతృసంస్థ 'ఆల్ఫాబెట్' కూడా కాలిఫోర్నియా, ఫ్లోరిడాలో ఇలాంటి ప్రయోగాలు చేసేందుకు అనుమతులు కోరుతోంది. ఉత్పత్తి ఖర్చులు, లాజిస్టిక్స్ వంటి సవాళ్లు ఉన్నప్పటికీ, పర్యావరణ హితమైన ఈ పద్ధతికి ఆదరణ పెరుగుతోంది. వాతావరణ మార్పుల కారణంగా డెంగ్యూ, జికా, వెస్ట్ నైల్ వైరస్ వంటి వ్యాధులు ప్రబలుతున్న తరుణంలో ఈ టెక్నాలజీ దోమల నియంత్రణకు ఒక ప్రభావవంతమైన మార్గంగా మారే అవకాశం ఉంది.