భారత వాయుసేన (ఐఏఎఫ్)లో స్క్వాడ్రన్ లీడర్ భావనా కాంత్ ఒక చారిత్రాత్మక మైలురాయిని అధిగమించారు. అత్యంత కఠినమైన, ప్రతిష్ఠాత్మకమైన ఫైటర్ కంబాట్ లీడర్ (ఎఫ్సీఎల్) కోర్సును విజయవంతంగా పూర్తి చేసిన తొలి మహిళా ఫైటర్ పైలట్గా ఆమె రికార్డు సృష్టించారు. ఈ కోర్సును వాయుసేనలో 'టాప్ గన్' ప్రోగ్రామ్గా పరిగణిస్తారు. దీంతో ఆమె అత్యంత సంక్లిష్టమైన వైమానిక యుద్ధ మిషన్లకు నాయకత్వం వహించే అర్హత సాధించారు.
గ్వాలియర్లోని టాక్టిక్స్ అండ్ ఎయిర్ కంబాట్ డెవలప్మెంట్ ఎస్టాబ్లిష్మెంట్ (టీఏసీడీఈ) ఈ శిక్షణను అందిస్తుంది. అమెరికా నేవీకి చెందిన 'టాప్ గన్' స్కూల్తో దీనిని పోలుస్తారు. 20 వారాల పాటు సాగే ఈ కోర్సులో అత్యున్నత స్థాయి యుద్ధ తంత్రాలు, మిషన్ ప్లానింగ్, గగనతలం నుంచి గగనతలానికి, భూమికి మధ్య జరిగే పోరాట పద్ధతులు, క్లిష్ట సమయాల్లో నాయకత్వ పటిమ వంటి అంశాల్లో కఠోర శిక్షణ ఇస్తారు. వాయుసేనలోని అత్యుత్తమ ఫైటర్ పైలట్లలో అతికొద్ది మందికి మాత్రమే ఈ శిక్షణకు ఎంపికయ్యే అవకాశం లభిస్తుంది. ఈ కోర్సు పూర్తి చేసిన వారిని 'టాప్ గన్' పైలట్లుగా గుర్తిస్తారు.
బిహార్లోని దర్భంగాకు చెందిన భావనా కాంత్, ఇంజినీరింగ్ పట్టభద్రురాలు. 2016 జూన్లో భారత వాయుసేనలో చేరిన తొలి మహిళా ఫైటర్ పైలట్ల బ్యాచ్లో ఆమె ఒకరు. అవనీ చతుర్వేది, మోహనా సింగ్లతో కలిసి ఆమె కమిషన్ అయ్యారు. 2019లో పగటిపూట యుద్ధ విమానాన్ని నడిపిన తొలి మహిళా పైలట్గా ఆమె గుర్తింపు పొందారు. మొదట మిగ్-21 బైసన్ విమానాన్ని నడిపిన ఆమె, ఆ తర్వాత సుఖోయ్-30 ఎంకేఐ ఫైటర్ జెట్కు మారారు. 2021 గణతంత్ర దినోత్సవ పరేడ్లోనూ, 2024 ఫ్లైపాస్ట్లోనూ ఆమె పాల్గొన్నారు.
భావనా కాంత్ సాధించిన ఈ విజయం, భారత వాయుసేనలో మహిళలు పోరాట, నాయకత్వ పాత్రల్లో ఎంతగా రాణిస్తున్నారో తెలియజేస్తోంది. సాయుధ దళాల్లో లింగ సమానత్వ దిశగా ఇది మరో కీలక ముందడుగుగా నిపుణులు అభివర్ణిస్తున్నారు.
వాయుసేనలో సరికొత్త చరిత్ర.. తొలి మహిళా 'టాప్ గన్' పైలట్గా భావనా కాంత్..
