వారణాసి... హిందువులకు అత్యంత పవిత్రమైన పుణ్యక్షేత్రం. జీవితంలో ఒక్కసారైనా కాశీని సందర్శించాలని, అక్కడే తుదిశ్వాస విడిస్తే నేరుగా మోక్షం లభిస్తుందని కోట్లాది మంది ప్రగాఢంగా విశ్వసిస్తారు. ఈ నమ్మకంతోనే తమ చివరి రోజుల్లో కాశీకి చేరుకునే వారి కోసం అక్కడ ఓ ప్రత్యేకమైన ఆశ్రయం ఉంది. అదే 'కాశీ లాభ్ ముక్తి భవన్'. ఇక్కడ గది కావాలంటే ఒకటే షరతు... 15 రోజుల్లోగా మరణించాలి! ఈ వింత నిబంధనతోనే ఈ భవనం దశాబ్దాలుగా ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందింది.

పురాణాల ప్రకారం.. కాశీ క్షేత్రంలో ఎవరైనా ప్రాణాలు విడిస్తే, సాక్షాత్తు పరమశివుడే వారి చెవిలో 'తారక మంత్రాన్ని' ఉపదేశించి, జనన మరణ చక్రం నుంచి విముక్తి కల్పిస్తాడని హిందువులు నమ్ముతారు. ఈ ఆధ్యాత్మిక ఆకాంక్షను నెరవేర్చుకోవాలనుకునే వృద్ధులు, అనారోగ్యంతో ఉన్నవారు ముక్తి భవన్‌కు వస్తుంటారు. తమకు మరణం సమీపించిందని బలంగా భావించే వారిని మాత్రమే ఇక్కడి నిర్వాహకులు అనుమతిస్తారు. వారికి తోడుగా కుటుంబ సభ్యులు కూడా ఉండేందుకు అవకాశం కల్పిస్తారు.

ముక్తి భవన్ అనేది ఓ ఆసుపత్రి కాదు, కేవలం కొన్ని గదులున్న ఒక సాధారణ అతిథి గృహం. ఇక్కడ చేరిన వారికి బస చేసేందుకు సుమారు 15 రోజుల సమయం ఇస్తారు. ఆ గడువులోగా వారు మరణించకపోతే, గదిని ఖాళీ చేసి ఇతరులకు అవకాశం ఇవ్వాలని నిర్వాహకులు సున్నితంగా కోరతారు. ఎందుకంటే.. తమలాగే మోక్షం కోసం ఎదురుచూస్తున్న అనేక మంది వెలుపల వేచి ఉంటారు. ఈ భవనం పూర్తిగా ధార్మిక సేవా దృక్పథంతో, దాతల సహకారంతో నడుస్తుంది. బస చేసే వారి ఆర్థిక స్థోమతను బట్టి కాకుండా వారి ఆకాంక్షకు విలువనిచ్చి ఇక్కడ ఆశ్రయం కల్పిస్తారు.

20వ శతాబ్దం మధ్యలో దాల్మియా కుటుంబం వంటి దాతల సహకారంతో ఈ భవన్‌ను ఏర్పాటు చేశారు. అప్పటి నుంచి ఇప్పటివరకు వేలాది మంది ఇక్కడ ప్రశాంతంగా తుదిశ్వాస విడిచారు. ఇక్కడ ఎవరైనా మరణిస్తే, వారి అంత్యక్రియలను హిందూ సంప్రదాయాల ప్రకారం పవిత్ర మణికర్ణిక లేదా హరిశ్చంద్ర ఘాట్‌లలో నిర్వహిస్తారు. మరణం పట్ల భయాన్ని కాకుండా దాన్ని అంగీకరించే తత్వాన్ని ముక్తి భవన్ ప్రతిబింబిస్తుంది. కాశీలో కన్నుమూయాలనే ఆధ్యాత్మిక వాంఛను నెరవేర్చే ఓ విశిష్ట కేంద్రంగా ఇది నిలిచిపోయింది.